Mortirolo

Een mountainbikeklim in een grote wielerronde. Is het mogelijk? Sinds 1990 wel De renners klagen steen en been. Het publiek vindt het prachtig. Na de Mortirolo volgden de Angliru in Spanje en de Monte Zoncolan, ook in Italië. De Mortirolo heeft een gemiddeld stijgingspercentage van 10,5 procent, over meer dan twaalf kilometer. Voer voor heel kleine verzetten. Of heel lichte mannetjes.

De Mortirolo heeft nog maar een korte historie. In 1990 werd de berg voor het eerst in de Giro d’Italia opgenomen. Maar direct vanaf het begin hield de berg er een waar schrikbewind op na. De profs die er overheen gingen klaagden stuk voor stuk over de zwaarte. Gianni Bugno, winnaar van die Giro: ‘Dit soort klimmen hoort hooguit in een mountainbikewedstrijd thuis.’ En Gilberto Simoni, toch niet de minste klimmer: ‘De Mortirolo is de zwaarste berg die ik ooit heb gereden. Ik had de “25” en nog was het loodzwaar. Hij is zwaarder dan de Angliru en de Monte Zoncolan. Hij is steil van het begin tot het eind. Voor de Mortirolo ben ik echt bang.’

Het is de gemiddeld steilste klim in een grote ronde: 10,5 procent. De Angliru (Vuelta) en de Zoncolan (Giro) hebben allebei vlakkere stukken in de beklimming.

De Mortirolo is ook onlosmakelijk verbonden met het verhaal van Marco Pantani, de op 14 februari 2004 overleden Giro- en Tourwinnaar. Hij vestigde in 1994 zijn naam als klimmer definitief toen hij Indurain en de latere winnaar Berzin tijdens de Giro fietsles gaf op de Mortirolo. Hij schreef de etappe op zijn naam en werd uiteindelijk tweede in die Giro. En passant reed hij ook de tot nu toe snelste tijd op de Mortirolo: 42 minuten en 32 seconden. In 2004 werd de berg ter ere van de overleden Pantani omgedoopt in de Montagna Pantani (een naam die vanaf 2004 elk jaar aan een andere berg wordt gegeven, in 2005 de Passo delle Erbe, in 2006 opnieuw de Mortirolo).

Acht keer gingen de renners er sinds 1990 overheen. De berg kwam in het parcours omdat Valtellina steeds moeilijker bereikbaar leek. In 1988 werd de etappe over de Gavia (met Breukink) bijna afgelast; het leverde in elk geval dramatische taferelen op. In 1989 moest de etappe over de Gavia en de Stelvio worden geannuleerd wegens sneeuwval. Valtellina wilde de Giro wel graag op haar grondgebied en zocht daarom naar een lagere pas, die minder snel dicht gesneeuwd zou zijn. Dat werd de Mortirolo, die ook wel Passo di Foppa heet. De zwaarste kant is Valtellina dal uit, vanuit Mazzo di Valtellina. Dat is ook de kant die de renners de meeste keren bedwongen. Alleen de eerste keer kwam het peloton vanaf de andere kant, vanuit Monno. Altijd was de beklimming van de Mortirolo goed voor spectaculaire beelden. De superhelden worden op die berg gedwongen om verzetten te monteren die de recreant ook op zijn fiets heeft. Zwoegend en ploeterend banen de renners zich een weg naar boven. De aller lichtsten zijn in het voordeel. Er worden grote verschillen gemaakt of tenietgedaan. Zo verloor Bugno in 1997 acht minuten op het trio Belli, Tonkov en Gotti. Met vier minuten voorsprong was hij aan de klim begonnen, op de top had de oud-Girowinnaar vier minuten achterstand. In 2004 legden kanshebbers Gilberto Simoni en Stefano Garzelli de roze-trui- drager Cunego het vuur na aan de schenen in de op een na laatste etappe, Bormio-Presolona (122 km). Direct op de Mortirolo gingen zij in de aanval en het hele peloton ontplofte op de beklimming. Garzelli won wel de etappe, maar Cunego hield knap stand en won de Giro. In 2006 toont Ivan Basso een dag voor het einde van de Giro op de Mortirolo aan dat CSC de dienst uitmaakt en dat hij de enige echte winnaar is. Basso won al eerder de ploegentijdrit en de rit naar Monte Bondone. En nu in de 20e etappe rijdt hij in de finale klim naar Aprica weg bij zijn vluchtmaat Simoni. Op de finish toont Basso de foto van zijn een dag eerder geboren zoontje Santiago. Op de Mortirolo plaatst Basso de beslissende demarrage nadat zijn ploeg tempo heeft gemaakt. Alleen Simoni kan volgen op de steile flanken van de Passo di Foppa. In de afdaling wacht Simoni, maar dat wachten levert hem geen dagzege op. Basso pakt zelfs nog 1.16 in de laatste klim.

In 2014 zal de Mortirolo opnieuw deel uitmaken van het parcours van de Ronde van Italië. De organisatoren hebben de berg op de voorlaatste dag van het etappeschema geplaatst, waardoor de beslissing in de Corsa Rosa hier waarschijnlijk zal vallen.

Advertisements